ماستر محمدامیرمحمدی ابلاغ

اَعُوذُوبالله من الشیطن الرجیم 
بسم الله الرحمن الرحیم

#حج_یکی_ازارکان_اسلام_وفریضه_است
(وَأَتِمُّوأ اَلحَجُّ وَاَلعُمرَةَ لِلهِ فَإِن أُحصِرتُم فَمَا اَستَیسَرَ مِنَ اَلهَدیِ وَلَا تَحلِقُوأ رُءُوسَکُم حَتَّی یَبلُغَ اَلهَدیُ مَحِلَّهُ فَمَن کَانَ مِنکُم مَّرِیضًا أَوبِهِ أَذًی مِّن رَّأسِهِ فَفِدیَةٌ مِّن صِیَامٍ أَوصَدَقَةٍ أَونُسُکٍ فَإِذَآ أَمِنتُم فَمَن تَمَتَّعَ بِألعُمرَةِ إِلَی اَلحَجِّ فَمَا اَستَیسَرَ مِنَ اَلهَدیِ فَمَن لَّم یَجِد فَصِیَامُ ثَلَثةِ أَیَّامٍ فِی اَلحَجِّ وَسَبعَةٍ إِذَا رَجَعتُم تِلکَ عَشَرَةٌ کَامِلَةٌ ذَالِکَ لِمَن لَّم یَکُن أَهلُهُ حَاضِرِی اَلمَسجِدِ اَلحَرَامِ وَأتَّقُوأ اَللهَ وَأعلَمُوأ أَنَّ اللهَ شَدِیدُ اَلعِقَابِ) آیه 196 سوره بقره. ترجمه: خاص برای رضای الله متعال حج وعمره کنید، اگر شما بندشدید، پس برشما قربانی آنچه که برشما به آسانی میسراست لازم میشود وشما سر خود را نتراشیدتا اینکه قربانی شما به حلال جای نرسیده است واگر کس از شما مریض بودویاازناحیه سرمشکل داشت وپس فدیه بدهد تا روزه، صدقه ونسک وبعداً سرخود را بتراشد وهرگاه شما خاطرجمع شدید وهرکس که فایده ه گرفت از فاصه میان عمره وحج پس او قربانی کنده آنچه را که به آسانی برای او میسراست، اگر قربانی میسرنیست پس سه روز روزه قبل از حج وهفت روز بعد از حج هنگام بازگشت به وطن وخانه اش می باشد که با آن ده روز مکمل شود واین حکم برای آن کسی است که اهل مسجد حرام نیستندوشما از الله متعال بترسیدوخلاف ورزی نکنیدوبدانیدکه خداوندمتعال سخت عذاب دهنده است.

#حج_رکنی_ازارکان_اسلام_است
آیه یک صدونودوشش سوره بقره، دراین آیات احکام وحج وعمره بیان میشود. ابواب البرازنیمه سپاره دوم شروع شده است واین حکم یازده در مورد مکه مکرمه وخانه کعبه است. بعضی از مسائل در مورد قبله قبلاً تیر شد، درین آیت تقریبًا هشت آیت دیگر درین جا در مورد مناسک حج خداوند متعال نازل کرده است که بیان آن می رود که متعلق به مسایل حج وعمره است. حج در ارکان اسلام یک رکن ویک فریضه اهم است، تأکیدواهمیت آن درزیادی از آیات قرآنکریم واحادیث بیشمار حضرت پیغمبرصلی الله علیه وسلم آمده است. جمهور علماء میگویندکه درسال سوم حج فرض شده است، درغزوه احد حج فرض شده است، طوریکه خداوند جل جلاله می فرمایدکه: (ولِلهِ علی الناس حج البیت من استطعا) ترجمه: خداوندحج را برکسانی که توانایی حج کرد را فرض گردانیده است. کدام کسی توانایی حج را داردحج نمی کند خداوند متعال براو وعیدسختی کرده است. اما این آیت (وَأَتِمُوأ الحَج والعمره) در سال ششم هجرت نازل شده است، درسال ششم هجرت حضرت پیغمبرصی الله علیه وسلم با اصحاب کرام به نیت حج آمده بودند ولی در مقام حدیبیه کفارمکه مانع آنان شدندوآنان را نگذاشتندکه به عمره بروند. بناً مقصد ازین آیت همانا فرضیت حج نیست، بلکه مقصد آن احکام خاص حج وعمره است. فرضیت حج درسوره آل عمران درآیت (وللناس الحج وعمره) ترجمه: حج خانه کعبه بربنده گان خداوند فرض گردیده است. آمده است. درین آیت صرف ذکر حج نه بلکه ذکر عمره نیز است. درین آیت که درآن حج وعمره بیان شده است ومقصد آن فرضیت ووجوب آن نیست، بلکه مقصدازآن این است که کدام انسانی که برای حج وعمره می رود این مناسک را تکمیل کند.

#هرگاه_شمااحرام_حج_ویاعمره_رابستیدحج_وعمره_برشماواجب_میشود
بطورعام کسی که روزه ونماز نفلی را میخوانیدوبعدازآن رهاکندآن بر او، با آغاز آن واجب میشود. به همین قسم که هرکه عمره را شروع کرده است، اکنون تکمیل عمره بر او واجب است. خود عمره به ذات خود فرض ویا واجب نیست. حضرت جابررضی الله تعالی عنه از حضرت پیغمبرصلی الله علیه وسلم سوال کرده است که آیا عمره واجب است؟ بناً پیغمبرصلی الله علیه وسلم فرموده است که واجب خو نیست اما عمره کردن افضل وبهتر است. نزدامام اعظم وامام محمد رحمه الله علیه عمره کردن واجب نیست بلکه سنت است، ودراین آیت این ذکر میشود که وقتی شما احرام را برای عمره بستید ویا برای حج اکنون به سر آن واجب است.

#اگردرحین_حج_واحرام_به_شمامشکلی_پیش_می_آیدپس_شماقربانی_کنید
اگر در میان کدام مجبوری آمد که حج وعمره را نمی توانید، بیان آن در آیات دیگر میشودکه خداوندمتعال می فرماید:( فَإِنْ أُحْصِرْتُمْ) اگر شما. درمقام حدیبیه این آیت نازل شده است در حالیکه آنها احترام بسته بودندولی کفار مکه آنها را مانع شدند ونگذاشتندکه به عمره بروند وبناً این آیت نازل شد که قربانی کنید. گاو، گوسفند، بزومیش ودیگرچیزهارابایدقربانی کنید، هرچیزی که به شما به آسانی میسر می شود آنرا قربانی کنید. همرای آن این حکم نیز آمده است (وَ لا تَحْلِقُوا رُؤُسَکُمْ حَتَّي يَبْلُغَ الْهَدْيُ) ترجمه: تا آن وقت از احرام خارج نشوید، وسرخود را نتراشید تا اینکه قربانی تو به حرم برسد. طریقه آنها بازکردن احرام همانا سر تراشیدن است، ویا موی سر کم کردن بناً این سر را تراشیدن ویا مویی سر را کم کردن جایز نیست تا اینکه قربانی شما به حرم نرسیده باشد ودر آنجا نکشته باشید. مهله جای وحدود حرم را می گویندوقتی یک انسان به احرام رسیده نمی تواند بناً کسی دیگر را بگوییدکه آن قربانی شما را در زمین حرم ذبح کنید.

#مجبوری_حاجی_که_مانع_حج_ویاعمره_اوشود_این_است_که
مجبوری چه می باشد به مانند اینکه یک حاجی صاحب احرام حج ویا عمره بسته باشد، آنطورمریض شدکه أدای دیگر مناسک حج براو ناممکن شد، ازجهت بیماری بر می گردد، احرام خود را میخواهد که باز کند چون مجبور شد. ویا اینکه درپیش روی او دشمن آمده راه او را بسته است ونمی گذاردکه به پیش برود، به ماننداینکه کفارمکه حضرت پیغمبروصحابه کرام را مانع شدند. یا حکومت ها بعضی از پابندی های قانونی دارد که آن حکومت شما را مانع میشودکه شما را ازآن پیش تر رفتن نمی گذارد وشما مجبورمی شوید برگردیدوبه همین طور مشکلات دیگر که پیش روبیایداکنون آن حاجی چه کند؟ بنًا پیغمبرصلی الله علیه وسلم با بیان عملی خود این را ثابت کرده است که درحالت مجبوری قربان کرده احرام تان را باز کنیدوقضای این عمره برشما واجب می باشد. بناً پیغمبرصلی الله علیه وسلم وصحابه کرام در سال ششم هجرت قربانی کردن وسرهای شان را تراشیده واحرام شان را باز کرده وبه مدینه منوره برگشتندولی در سال آینده آن قضای آن عمره را آورده اند.

#وقتی_کفارمکه_مانع_عمره_حضرت_پیغمبروصحابه_کرام_شدآن_حضرت_وصحابه_کرام_به_سال_دیگرقضایی_آن_راآوردند
وقتی کفار مکه مانع حضرت پیغمبرصلی الله علیه وسلم شدند درین موقع در زمین حرم بودند، زیرا یک مقدارحدیبیه مربوط به زمین حرم میشود ومقدار آن از حرم بیرون می آید، آن وقت حضرت پیغمبرصلی الله علیه وسلم صحابه کرام رضی الله تعالی عنهم درقسمت زمین حرم قربانی کرده وبرگشتند. اکنون کسی احرام بسته به طرف میدان هوایی می رود وناگهان انتظام کننده میگویندکه در اوراق تو تغیر آمده است وتو برگردوسال دیگر نوبت تان است، یا مشکل دیگر پیش میشود که او نمی تواند برود وپس اوبه کسی دیگر پول بدهدتا در حرم شریف به من تلیفون کرده قربانی کنیدتا من سر خود را بتراشم ودرسال بعد میتواندکه قضایی او را بیاورد.

#اگرازناحیه_سرمریض_هستیدومیخواهیدسررابتراشیدپس_فدیه_بدهید
اگراین طور شدکه یک انسان احرام حج ویا عمره را بسته است به فعل کردن به یکی از مناسک حج او مجبور نیست، ولی در حالت احرام به سر تراشیدن مجبوراست اکنون او چه می کند، درآیت بعدی این مسئله ذکر می گردد. به سر یک انسان آنطور زخم واردشده است که مجبور میشود سرخود را پانسمان ومرهم کند، پس با موی سرنمی شود سررا مرهم ویا پانسمان کرد پس نیاز است که سر خود را تراشیده ویا کوتا کندویا مریضی دیگر از ناحیه سر دارد ومجبور است که سرخود تراشیده ویا موی سر را کم کند ویا اینکه سرش آنقدرجاندارداردکه او با موی سرنمی تواند وقت تیر کند بناً اومیخواهدکه سر خود را بتراشد، اکنون او چه کند؟ خداوندجل جلاله می فرماید: (فَمَنْ كانَ مِنْكُمْ مَرِيضاً أَوْ بِهِ أَذىً مِنْ رَأْسِهِ فَفِدْيَةٌ مِنْ صِيامٍ أَوْ صَدَقَةٍ أَوْ نُسُكٍ) ترجمه:اگر شمامریض هستیدویاازناحیه سرمشکلی داریدکه نیازداریدتاسرتان را بتراشید پس شما فدیه بدهید، اکنون این فدیه چیست، فدیه همانا روزه گرفتن ویا دادن صدقه است ویا قربانی می کند. برای قربانی حدود حرم متعین است به این معنی که شما در جای دیگر قربانی نکنیدبلکه در حدود حرم کنید، برای روزه وصدقه جای مشخص نیست بلکه هرجای میتوانید روزه بگیریدوصدقه بدهید. الفاظ قرآنکریم مقدار روزه وصدقه را تعیین نکرده است، اما خود حضرت پیغمبرصلی الله علیه وسلم به صحابی کعب ابن العجره دراین طور یک حالت فرموده بود که سه روز روزه بگیردو یا به شش مسکین نصف صاع گندم به طور صدقه ،ویا قیمت آن مقدار را بدهد.

#ماهای_حج_ماهای_معلومی_هستند
ماهاحج معلوم است طوریکه خداوند می فرماید: (الحج واشهرٍم مَعلومات) ترجمه: حج ماه های معلوم هستند. اما این ماها همانا شوال، ذوالعقده وذولحجه است، که به آن اشهر حج میگویند. قبل از اسلام در زمان جاهلیت، اهل جاهلیت به این خیال بودندکه ماه حج همینکه شروع شود، درین روز حج وعمره جمع کردن گناه است. بناً در اخیر این آیت اصلاح این خیال وفکر طوری شدکه آنان که در داخل میقات هستندحج وعمره را در اشهرحج به یکباره گی نکنند. مردم داخل میقات در ماهای شوال، ذوالقعده وذوالحجه حج وعمره را به یکباره گی نکنند. زیرا به بعدازاشهرحج دوباره برای سفرکردن برای عمره به آنها مشکل نیست، کدام مردم که از میقات بیرون هستند، آنها در اشهر حج، حج وعمره هردورا یکباره گی می توانند، جایز است. زیرا از دنیای بیرون میقات سفر برای عمره کار آسان نیست وچون آنها یکبارازدنیای بیرون داخل میقات میشوند بناً حج وعمره هردو را به یکباره گی بکنند.

#میقات_چه_راگویند
میقات، به آن مقام های خاصی گفته میشود که اطراف مکه مکرمه را خداوند متعال مقررکرده وبه پیغمبرصلی الله علیه وسلم به واسطه جبرئیل فهمانده شده ا ست که آن پنج جای است. ووقتی که مردم دنیای بیرون به مکه مکرمه می آیند، دراین مقام ها بدون احرام نیایند. کسی که به مکه مکرمه می آیند، دراین میقات ها پایین می شوند باید احرام بسته باشند.

#حج_به_سه_قسم_است
حج به سه قسم است وبه یکی حج افراد، به یک آن حج تمطع وبه دیگر آن حج قران میگویند. حج افرادویامنفردآن را میگویندکه صرف برای حج احرام بسته شده باشد وعمره با آن نباشد، که آنرا مردم مکه می کنند، اگر مردم دنیای بیرون میخواهند بکنند هم کرده میتوانند. ولی باشنده گان مکه آنانیکه اصلی باشنده مکه مکرمه است ویا آنان که قبل از عید خورد به مکه رفته باشند وآن هم حکماً باشنده مکه مکرمه است وبرآنها لازم است که حج افراد را بکنند، برآنها لازم است که حج افراد می کنند تمطع وقرآن نکنند. مردم مکه ویا کسانیکه از مکه بیرون قبل از روزه به آنجا رفته باشند به حکم باشنده مکه میرود وآنها باید حج افرادبکنند. درحج افراد قربانی لازم نیست واگر کسی قربانی می کرد پس بکند، اما قربانی حج بر او لازم نیست. نوع دوم حج همانان حج تمطع است، تمطع به آن حج گفته میشودکه مردم دنیای بیرون از مکه که به آن مردم آفاقی هم میگویند، مردم آفاقی در ماه حج احرام را بسته وبه حرم بیایند عمره کنند واینکه از عمره فارغ شدند، بعداً سر خود را تراشیده ولباس های عادی خود را بپوشد. در هشتم ذوالحجه بعداً دوباره برای حج احرام بسته وبه طرف مینا بروند وپنج روز افعال حج را انجام بدهد، بعداً از آن احرام هم فارغ شده سرخود را بتراشد، پس به این حج تمطع می گویند، معنی تمطمع همانا فایده گرفتن است. چون در میان عمره وحج فایده فاصله را گرفت وبه خود آسانی آورد، او برای اَدای این شکریه یک قربانی می کند، که به آن میگویند دم شکر ویا دم تمطع. نوع سوم حج همانا حق قران است، مطلب آن این است که از میقات انسان آفاقی احرام حج وعمره را ببنددونیت را این طور بکند که خداوندامن اراده حج وعمره را دارم خداوند آن دورا برمن آسان کرده واز من قبول بفرمای، حاجی قرآن اول از عمره فارغ شده وسرخود را نتراشیده ولباس های عادی خود را نپوشیده وبا همان احرام وقتی ایام حج همان افعال ومناسک حج را نیز اداکند ووقتی از حج فارغ شود، سرخود را بتراشدبه این حاجی حاجی قرآن میگویند، قران به معنی پیوسته اینکه او عمره وحج را پیوسته باهم اداکردند. چون او هم دو عبادت را یک جای اداکرده است برای ادای شکرانه آن قربانی می کنند، که به آن دم شکر ودم قرآن می گویند.

#اگرحاجی_قرآن_ویاحاجی_تمطع_توان_قربانی_کردن_رانداردپس_اوچه_کند
اکنون اگر یک انسان حج تمطع کرده است، یا حج قرآن کرده است وقربانی براو لازم است، ولی توان قربانی کردن را ندارد وپس او چه کند؟ ازکسی که قربان توان شان پوره باشد گاو، کوسفندوبزوشترقربانی میکندولی کسی وسع آن نمی رسد چه کند؟ اکنون اگر وسع او نمی رسد وپول با جناب شان نیست، پس او سه روز روزه قبل از حج بگیرد. تابه روزهای عرفه در این سه روز او روزه گرفته میتواند، اگر تا عرفه او سه روز روزه گرفته نتواند پس براو قربانی لازم شد وآخرین روزه تا به روز عرفه است وهفت روزه وقتی که از حج فارغ شد بگیردواین روزه را درمکه ویا در کشور خودمیتواند بگیرد.

#درحج_خلاف_ورزی_نکنید
اول حکم به تقوا شدوبعداً الله متعال میگویدکه سخت عذاب دهند است وزیرا عذاب خلاف ورزی درآیام حج بسیارسخت است. برای هربنده بکار است که اراده حج ویاعمره را کرده است، قبل از رفتن به حج به تمام طریقه نسک حج خود را آگاه سازد. صرف نام نباشدکه داخله وعریضه برای حج کنیدوبه حج بروید وبه عمره برویدوطیاره سواری وشهر گشتی کنیدومردم برای تان حاجی صاحب بگویند. به معلم طمع نبندیدزیرا نام معلم اینکه او تعلیم می دهد، این فقط یک نام خالی است وبرای کسانی است که واسطه وسیله می کنند وبه این نام به دروغ به حج می روند ولی هیچ کس را تعلیم نمی دهند، درآنجا معلم را به چشم هم نبینیدکه کی وکجاست معلم. معلم صرف انتظام جای بود باش را برای تان بکند، انتظام خیمه را برای تان می کندوانتظام ناقص بس ها را برای تان بکند وایله به ایله از آن بیرون شوند، فیس خود را بگیرندوتعلیم حج را بالکل انجا کسی به کسی نمی دهد. بناً هرکس که به حج میرود او باید با تمام احکام ونسک حج را در وطن وخانه خود آگاه سازدوبیاموزدوبعداً به حج برود، باچشم کور وپت دنبال کسی دیگر او نرود وزیرا بسیارمردم به خطا میروند، به همین خاطر الله متعال حکم کرده است که درایام حج خلاف ورزی نکنیدوخودازخانه وودهه تان خود را معلم بسازیدوبدانیدکه خلاف ورزی در آیام حج چه را میگویندواز آن اجتناب کنید.