ماستر محمدامیرمحمدی ابلاغ

حکم روزه داری در قطب شمال وجنوب:

چون در قطب شمال وجنوب مدت شش ماه شب وشش ماه روز می باشد، زیرا زمانیکه آفتاب بر خط استواء باشد روشنی اش به هردو قطب می رسد، لیکن آفتاب که هرقدر از خط استوا به طرف شمال حرکت می کند روشنی اش به طرف قطب شمال زیادوقطب جنوب از اثر دوری آفتاب تاریک می گردد، به این سبب در قطب شمالی روز ودر قطب جنوبی شب می باشد.

آفتاب در سه ماه از خط استواء به طرف شمال در حرکت بوده به خط سرطان می رسد وبعداً در مدت سه ماه از خط سرطان دوباره به خط استوا می آید، که از اثر این حرکت آفتاب قطب شمالی کاملاً روشن ومنور وقطب جنوبی در تاریکی وشب بسر می برد.

وهمچنان شش ماه دیگر، حینیکه آفتاب بر قطب جنوبی ونصف کره زمین می تابد، قطب شمالی کاملاً تاریک وتحت پرده شب می آید، یعنی از ۲۱ مارچ الی ۲۲ سپتمبر بر نصف کره شمالی آفتاب بوده که از اثر آن در قطب شمالی روز ودر روز های مذکور در نصف کره جنوبی یا قطب جنوب شب می باشد.

لهذا در چنین حالت مسئله روزه داری از نگاه تخمین چگونه حل خواهد  گردید، زیرا توانایی انسان به گرفتن شش ماه روزه مسلسل نبوده تا آفتاب غروب کند، یا اگر کسی مستقر در گرین لیند باشد، چگونه روزه گرفته و چطور انتظام نماید؟

جواب این است که برای ساکنین قطب شمالی وقطب جنوبی و گرین لیند ویا مثل آن که به حساب یک شب وروز مانند ممالک آسیایی نیست مسئله روز را قرآنکریم فراموش ننموده بلکه برای بنده های مومن خود در کلام پاکش چنین هدایت فرموده است: (فَمَن شَهِدَ مِنکُمُ اۤلشَۤهرَفَلیَصُمهُ) ترجمه: یعنی شخصیکه ماه روزه را دریافت روزه گیرد.

پس جاییکه نوبت رمضان المبارک بالتعین در فصول سنه نمی آید، روزه نبوده و در چنین مواضع مسئله نماز نیز بر آن شکل می باشد، زیرا خداوند جل جلاله در کلام پاکش می فرماید: (إِنَۤ اُلصَۤلَوٰةَ کَانَت عَلَی اُلمُؤمِنِینَ کِتَٰبًا مَۤوقُوتًا). لهذا جای که وقت معین نباشد نماز های موقت نیز موجود شده نمی تواند.

حکم شرعی این است که از دزد،‌ دست بریده شود، یا در وقت وضوء هردودست وپای شسته یا مسج گردد ودرتیمم هردو دست مسح گردد. عده مردمی بودندکه دست وپای شان نبود وبه اسلام مشرف شدند ونماز می خواندند مگر از شستن ومسح اعظای معدوم شان بکلی معاف بودند زیرا محل غسل ومسح موجود نیست.

هکذا ماه مبارک رمضان وروزه داری آن عده از علماء فرموده اندکه: مقصودبالذات واصلی خود نماز وروزه بوده در مناطقکه اوقات معین نماز وروزه را دارند، اما مواضعکه اوقات معین فوق الذکر را نداشته مقصود عبادت از بین نرفته ساققط نمی گردد بالتخمین اوقات روزه ونماز اداء گردد، واین نظر مبنی بر احتیاط می باشد.

ویک نظر در مورد عدم مکلفیت بر نماز وروزه در چنین موارد این است که: (بالعموم در قطب شمالی وجنوبی از اثر انجماد برف که هوا نهایتًا سرد می باشد، علاوه از انسانها حتی امرار حیات حیوانات دیگر از دایره امکان خارج به نظر می آید، لهذا در محلاتیکه حیات انسان مواجه تهدید فوق العاده   بوده ونمی توان در آن زیست، مکلفیت روزه ونماز از آنها ساقط ببوده فرض نیست.

ونیز رمضان المبارک ماه قمری بوده، وخداوند جل جلاله بعد از فرضیت روزه چنین در کلام پاکش می فرماید: (شَهرُ رَمَضَانَ اُلَۤذِیَ اُنزِلَ فِیهِ اُلقُرءَانُ). هویداست که ماه روزه (رمضان المبارک) ماه قمری بوده وماه قمری گاهی بیست نه روز ۱۲ ساعت و ۲۴ دقیقه می باشد وبر مبنای این قاعده مسلم که «اذافات الشرط فات المشروط) جای که ماه قمری نیست، روزه هم نیست، زیرا شرط روزه رمضان است.